Uko imyaka itatu iheze, abaserukira abepiskopi muri Ekleziya  bama bahura mu nama y’Abepiskopi ku rwego rwo kw’isi yose  ngo bayage kuri kimwe mu bibazo bikuru bikuru biba vyibonekeza muri Ekleziya ikwiye kw’isi yose. N’ubu nyene inama nk’iyo iriko irategurwa irya n'ino mu madiyoseze, inama nsangizangendo igira iya 16. Ku rwego rwa Diyoseze Nkuru ya Bujumbura, integuro y'iyo nama ikaba yaratanguye kw’itariki 10 Gitutugu 2021, ngo yegeranye ivyiyumviro bikenewe.

Nyenubweranda Papa Fransisko  yarahamagariye abakristu bo kw’isi yose kuja hamwe n’Abungere babo ngo bafashanye gutegura iyo nama nsangizangendo, kugira ngo basangire urugendo, basangizanye ingene bogenda bagana Kristu, bongera bajana hagati yabo (synode sur la synodalité). Ni aho iciyumviro ngenderwako c'iyo nama kigira kiti: «Kugira ngo habe Ekleziya irangwa n’ukuja Inama nsangizangendo: isangiramutima, ukugira uruhara mu muryango n’ubutumwa». 

Muri Diyoseze Nkuru ya Bujumbura, urwego rw’Ubunyamabanga Bukuru bw’Inama nsangizangendo rwarashinzwe, rurongowe na Patiri Dieudonné Niyibizi. Ibikorwa vy'urwo rwego bishimikiye ahanini ku gutororokanya ivyiyumviro bizoshikirizwa muri iyo nama nama nsangizangendo, bishingiye ku mwihwezo w’ubuzima bw’Ekleziya mu muryango: ukuntu ubutumwa bwayo bwo kumenyesha Inkuru Nziza burangurwa, ukuntu Ekleziza igenda nk’umuryango, be n'ukuntu ukwo kujana kwiserura uyu musi muri Diyoseze-muryango yacu.

Kugira ngo uguhanuza n’ukugira uruhara kuri bose vyorohe, urwo rwego rwarategekanije ukuntu ivyiyumviro vy’abanyamuryango vyokwegeranywa. Bizoca mw'itunganywa ry’amahuriro mu migwi itandukanye, yaba iy'abasaserdoti, iy'abihebeye Imana, iy’imihari n’imigwi y’ubutumwa bw’abalayike, abakristu muri rusangi, be n'abatari abakristu, hatibagiwe n’ubundi buryo bwoboneka ko bubereye, kugira ngo ico gikorwa kibe nyaco, kandi kiranguke neza.

Na twebwe nyene mu ruganda rw’amakuru y’ikigo ca Diyoseze Nkuru ya Bujumbura, mu kwifatanya n’abungere bacu mu gutegura iyo nama nsangizangendo, twashimye kugaruka ku migwi 10 y’ibibazo dusabwa gutererako ivyiyumviro. Mu kwishura, dusabwa kugirako tuvuga bike bikenewe, kandi tuvugisha ukuri, tutarinze gusigura.

1. Ivyiyumviro vyanyu ku kuntu dutegera ugusangira urugendo

Ibibazo: Iyo tuvuze «Ekleziya yacu», ni ba nde tuba tuvuze? Turetse barya twegeranye, abandi dusangiye urugendo ni ba nde? Imigwi y’abantu twibagiye canke twirengagije ni iyihe?

2. Ivyiyumviro vyanyu ku vy’ukwumvirizanya

Ibibazo: Mbega abalayike (cane cane urwaruka n’abapfasoni) turabumviriza? Intererano y’abihebeye Imana ni iyihe? Imigwi mito mito (inkehwa) ifise ikihe kibanza? Ni ikihe cigwa dukura mw’ihindagurika ry’ibihe n’imibano y’abantu (icigwa ku kuntu dushira imbere uguhana ijambo, ku kuntu tubaza abantu ico bipfuza, ku kuntu turinganiriza amatora y’abarongozi, ku kuntu dushikiriza abo dukorera icegeranyo…).

3. Ivyiyumviro vyanyu ku vy’uguhana ijambo

Ibibazo: Ubwo nta gatima ko kwiyorobeka dusanga muri paruwase iwacu (mu mibano yacu), mu mvugo zacu, canke ku bijanye n’ubuzima bw’igihugu? Ni ryari duserura ikiri ku mutima? Tubiha akahe gaciro? Bikora gute? Abaduserukira mu nzego bashirwaho gute? Mbe ibimenyeshamakuru bifise ikihe kibanza mu buzima bwacu?

4. Ivyiyumviro vyanyu ku vy’ugusenga

Ibibazo: Igisabisho gifise akahe kamaro mu muryango wacu w’abemera? Mu ngingo zifatwa? Abakristu biyumvamwo gute igisabisho c’Inkuka y’Imisa? Abasomyi n’abakorezi, abatambiramana n’abiyerekeramana bafise uruhe ruhara?

5. Ivyiyumviro vyanyu kw’isangirabutumwa

Ibibazo: Ni igiki kibuza abakristu kwitangira ubutumwa bwo kumenyesha Inkuru Nziza? Ni ibihe bisata (ibibanza) tumenyeshamwo Inkuru Nziza? Gute? Dushigikira gute abakristu bakora ibikorwa bitandukanye mu bisata vy’ubuzima bw’igihugu? Ekleziya yobafasha gute ngo bashingire intahe Kristu muri ivyo bisata?

6. Ivyiyumviro vyanyu ku vy’ikiganiro hagati y’Ekleziya n’ibindi bisata vy’ubuzima bw’igihugu

Ibibazo: None abarundi barayaga? Muri Ekleziya turayaga? Gute? Tuyagira he? Mbe amadiyoseze yegeranye arayaga? Afashanya gute? Imihari, imigwi y’ubutumwa, imiryango y’abihebeye Imana, yo bite? Mbe iyo habaye ukudahuza, tuvyifatamwo gute? Ni ibihe bibazo nyamukuru vyategerezwa kwigwa cane muri Ekleziya? Mbe itunganya ry’ivy’igihugu tworikuramwo ikihe cigwa? Abakene bacu bo batwigisha iki?

7. Ivyiyumviro vyanyu ku vy’imigenderanire n’ayandi madini

Ibibazo: Ni izihe ntambamyi nyamukuru dusanga hagati yacu n’ayandi madini? Hokorwa iki ngo dukomeze imigenderanire hagati yacu na yo?

8. ivyiyumviro vyanyu ku bukuru mw’Isangirabutumwa

Ibibazo: Ni uruhe ruhara rwacu mu gushinga imigambi irangurwa mu muryango? Inzego zabwirizwa kujaho zitariho ni izihe? Turimbura ryari ivyaranguwe? gute?

9. ivyiyumviro vyanyu ku vy’ukwihweza no gushinga ikibereye

Ibibazo: Kugira ingingo ifatwe, bica mu yihe nzira? Vyogenda gute kugira ingingo zifatwa mu muryango w’Abemera zize zubaka umuryango gusumba?

10. Ivyiyumviro vyanyu ku kwamizako mu kwiga gusangira urugendo

Ibibazo: Tanga indinganizo y’inyigisho (ivyigwa canke ibikorwa) zotegurwa kugira twamizeko mu kwiga kubana no gusangira urugendo.

Uburyo bw’ukwegeranya ivyiyumviro

Kubera ko bitoshoboka ko Amadiyoseze agira uruhara nyarwo mu gihe inzego Abepiskopi bacako mu nama nsangizangendo na zo nyene zitabigizemwo uruhara, igikorwa c’uguhanuza (consultations) mu madiyoseze kizogirwa biciye mu nzego mpanuzwajambo zisanzwe zitegekanijwe n’amategeko y’Ekleziya.

Igikorwa co guhanuza Igihugu c’Imana muri Diyoseze kizosozerwa n’inama itegura Inama nsangizangendo (session pré-synodale). Hamaze gusozerwa intambwe yo ku rwego rwa Diyoseze, icegeranyo kizoca kirungikwa mu nama y’Abepiskopi. Abazoba batowe kuja gusasa mu Nama nsangizangendo kw’isi yose i Roma bazogira kandi uruhara mu kwandika icegeranyo kizorungikwa mu bindi vyavuye mu Madiyoseze yose.

Tubibutse ko ku rwego rwo kw’isi yose, iyo nama nsangizangendo igira iya 16 y’Abepiskopi izoba muri Gitugutu 2023. Si inama y’abepiskopi gusa, ni iyacu twese. Si iy’abitanga mu butumwa bw’Ekleziya gusa, si kandi iy’incabwenge zotegura neza urwandiko, ahubwo ishaka kwegeranya bose, ngo basangizanye urugendo. Ntigarukira ku mbibe z’Ekleziya gusa, ahubwo ishaka gushikira umuntu wese. Si inama-kiyago gusa, ni inama-gisabisho, inama-buzima, aho twese twumviriza Mutima. Ni iy’uguhinduka.

Nimuze rero twese twinjire icese muri ubu buzima bw’isangiramutima n’abantu bose, bw’isangirabutumwa muri paruwase yacu, mu mubano iwacu, be no mu muryango iwacu, maze dusangire urugendo tugana Kristu, twongera tujana hagati yacu.

Michel Nibitanga, CEDICOM